Work and Travel üniversite öğrencileri için merak edilen ve daha hesaplı yollarla Amerika’da konaklamanın artılarını sunan bir program. Öncesinde birikim isteyen bu program her geçen yıl daha da artan kayıt ücretleriyle öğrencileri düşündürse de Amerika hayalini ve maceralarını yaşamak isteyen üniversitelilere olanak sunuyor. Pek çok öğrencinin zihnini kuşatan ve zaman zaman çekincelerin de yoğunlukla yaşandığı 2013 katılımcılarıyla yaptığımız WAT Röportajlarına devam ediyoruz. Merak edilenleri sizler için Ebru Avcı’ya sorduk, geriye de iyi bir şirket ve iş seçimin de dikkatli olmanın dışında Amerika da yaşanacak güzel günler ve bol bol hatıra fotoğrafı çektirmek kalıyor.

WAT programına katılmaya nasıl karar verdiniz?

Mezun olduktan sonra kurumsal bir şirkette çalışmak istiyordum ama İngilizce konusu her zaman problem yaratıyordu. Dilimi daha iyi geliştirmek için yurt dışına çıkmak çok mantıklı gelmişti bende daha uygun bir program olduğu için ve para kazanma imkanı olduğunu için Wat programını tercih ettim.

WAT aşaması'nda şirket seçiminde nelere dikkat ettiniz?

Şirketin güvenilir olması çok önemliydi; çünkü daha önceden giden arkadaşlar ciddi anlamda sorun yaşamışlardı. İşsiz kalmış ve geri dönmek zorunda bırakılmıştı. Diğer bir konuda bize atanmış olan danışmanlardı. Onların profesyonel olması Work and Travel  programında yaşanılacak herhangi bir sorunu en hızlı şekilde çözmenizi sağlamaktadır bu nedenle danışmanın işi bilir olmasına çok dikkat ettim.

İlk kez mi yurt dışına çıkıyordunuz?

Evet ilk kez yurt dışına bu programıyla çıktım.

Amerika'da hangi eyalette ne işi yaptınız?

Nort Carolina da Georgia-Hiawassei de Mc Donalds da çalıştım.

Bulunduğunuz eyalet nasıldı, çalışma sürecinde gezebildiniz mi?

Eyalet daha çok şehir havasından ziyade köy havasına sahipti. Doğayla iç içe bir yaşam vardı. Tabii ki gezme şansımız oldu ama daha çok milli parklar, müzeler, çiftlikler, şehir merkezleri gibi yerlerdi.

İşinizde ne gibi problemler yaşadınız, ya da artıları nelerdi?

İşim de çalışma şartları oldukça ağırdı diyebilirim. Ama birazda kişisel sanırım, bu benim için çok problem olmadı ama başkası için sorun yaratabilirdi. Artıları çok oldu, nihayetinde Amerika çalışma sisteminde olan bir şirkette çalışıyorsunuz. Gördüğüm tek şey yönetici ile işçi arasında kesin çizgiler yoktu, yani egolar bir nevi törpülenmiş.

Kaldığınız ev nasıldı İngilizcenizi geliştirebildiniz mi?

Kaldığım ev gayet büyük ve doğa içinde şirin bir evdi. Yerleşme da herhangi bir sorunum olmadı. Evde kalan arkadaşlarımın büyük çoğunluğu Çin'den gelmişti. İngilizceleri de gayet akıcıydı. Hem onlarla hem de dışarıdan edindiğim Amerikalı arkadaşlarla İngilizcemi geliştirme fırsatını buldum.

Farklı kültürden insanlarla tanışmak ve aynı evde yaşamak nasıldı?

Tabii ki ilk başta zorlanıyorsunuz; çünkü apayrı kültürler her anlamda. Ama yemek konusunda epey farklı lezzetler tattık ki bu çok keyifliydi. Karşılıklı anlaşmalarla uyum süreci hızlı bir şekilde ilerledi ve korkulan süreç çok keyifle yaşandı diyebilirim.

Travel de hangi eyaletleri gördünüz, kazandığınız tüm parayı harcadınız mı?

Travel de sadece New York'a gittim. Kazandığım parayla New York da birçok yeri gezdim; fakat kazandığım paranın hepsini harcamadım.

Wat programı size neler kazandırdı tavsiye eder misiniz?

Wat programı gerçekten çok zorlu bir süreçtir, hele ki ilk defa yurt dışına çıkacaklar için. Yapılan işler de kolay olmuyor hepsi bedensel külfet gerektiriyor. Eğer katılımcı bunlara dayanıklı ise kesinlikle kaçırılmaması her üniversite gencinin iş hayatına atılmadan önce yaşaması gereken çok güzel bir macera diyebilirim. Çünkü orda her şeyinizle tek başına mücadele ediyorsunuz, farklı bir yaşam tarzına giriyorsunuz, yeni yerler, yeni arkadaşlıklar.. Gerçekten yaşamaya değer diyebilirim ve tavsiye ediyorum.

Ulya Altıntaş

Work & Travel programına katılacak adayların merak ettiği sorulardan biri de Amerika’ya bu program ile kaç üniversiteli Türk öğrencinin gittiğidir. 2013 senesi için İstanbul Amerikan Başkonsolosluğu bu sayıyı açıkladı. Daha önce trwat.com ayrıcalığı ile 2008, 2009, 2010, 2011 ve 2012 senelerinde kaç öğrencinin gittiğini Yıllara ve Ülkelere Göre WAT Katılımcı Sayıları başlığı altında yazmıştık. Bu konuda diğer ülkelerden de geçmişte kaç öğrencinin gittiğini görebilirsiniz.

Türkiye’den geçen sene, yani 2013′te, toplam 4258 öğrenci summer work & travel programı ile Amerika’ya gitti. Türkiye bu programda Amerika’ya en çok öğrenci gönderen 4. ülke konumunda. En çok öğrenci gönderen ülke 8164 ile İrlanda, 2. Bulgaristan 6587 ve 3. Çin ise 5181 öğrenci gönderdi.

Aşağıdaki tabloda 2013′te en çok gönderen ülkelerin listesini ve bir önceki sene göndermiş olduğu öğrenci sayılarını da görebilirsiniz. Sadece Türkiye için son 6 senenin rakamlarını yazdık, diğer ülker için giriş paragrafında verdiğimiz linki tıklayıp ilgili sayfaya gidebilirsiniz.

Gördüğünüz gibi Türkiye’den sayılar çok ciddi oranda düşmüş durumda. 2008 yılında 11688 ike, geçen sene sadece 4258 kişi gitmiş. Yüzde 64 oranında bir azalma var. Katılımcı sayılarının neden düştüğünü az çok biliyoruz. Bu defa bu düşüşün sonuçları hakkında biraz yorum yapalım dedik.

Bu Düşüş Neleri Getirdi

Fiyatlar artı. Sektöründe içinde olan ve Facebook Work and Travel sayfasında yönetici olan tanıdıklarımızla bu konuyu konuştuk ve genel olarak herkes sayıların düşmesinin fiyatları arttığını düşünüyor. Yani iktisattaki arz talep olayı.

Fiyatların yanı sıra şirketler de öğrencileri seçmeye başladı artık. Zaten giden öğrenci sayısı azaldı, bari İngilizcesi iyi olan, kolay uyum sağlayabilecek sorunsuz öğrencileri gönderelim diye düşünmeye başladılar. Çünkü vize reddi ile DS sponsorunun kabul etmemesiyle bir daha mülakatla uğraşıp ekstra iş yapmak istemiyorlar.

Birçok şirket kapandı. Tabiri caizse pastanın küçülmesiyle, gelecek payı yeterli görmeyen şirketler menülerinden bu programı çıkardılar. Hatta öyle ki bazıları “Work and Travel bitti, biz de o yüzden yapmıyoruz” dahi demişler. Facebook Work and Travel sayfamızda bir kaç öğrenci bazı şirketlerin bunu söylediğini yazdı ve doğru mu diye bize de sordu. Hayır arkadaşlari program devam ediyor, bitmedi. İşini iyi yapan şirketler aynı şekilde kayıt almaya devam ediyor.

2014 İçin Ne Olur

Bence 2014 için  sayı biraz daha düşebilir, çünkü bir durgunluk var. Ama giden öğrencilerin gayet memnun olarak döneceğini düşünüyorum. Çünkü WAT katılımcılarının sayısının azalmasının gidenler için avantajları da çok. Muhtemelen yine 4 bin civarında öğrenci gidecek. Giden öğrencilerin daha fazla para kazanması muhtemel, daha iyi arkadaşlıklar kurup daha çok İngilizce pratik yapması da çok muhtemel. Çünkü bazı yerlerde Türk öğrenci sayısının haddinden fazla olmasından dolayı şikayetler de geliyordu.

Umarım herkes için güzel bir yaz olur, hepimize iyi şanslar dileriz.

 

 

Work and Travel 2013 katılımcıları hem çalışma hem de gezi süreçlerini tamamlayıp dönüşlerini gerçekleştirdiler. Work and Travel 2014 katılımcıları ve trwat.com okuyucuları için de merak edilen her şeyi sorduk, bir WAT katılımcısı sevgili Çiçek Teker de sizler için cevapladı.

Work and Travel programına katılma fikri nasıl oluştu?

Ben üniversite 3.sınıf öğrencisiyim. Hep aklımda yurt dışına çıkmak vardı, Amerika'yı da çok merak ediyordum. Öğrenciyken böyle bir programla daha uygun fiyata hem Amerika'yı görüp hem de harcadığım parayı kazanıp gelme şansım vardı, denedim. Çok kolay olmadı bu süreç tabii ama asla pişman olmadım.

Vize alırken ve yurt dışına çıkarken ne tür zorluklar yaşadınız?

Vizeye gittiğimde moralim bozulmadı değil. Orada beklerken vize alamayanları görmek moralimi bozdu tabii; ama yine de aldığımda çok mutlu oldum. Zaten güler yüzlü ve sakin olursanız çok zor olmuyor, tabii karşımızdakilerde çok iyi İngilizce konuşmadığımızı biliyorlar o yüzden sorular belli, gidebilecek kadar İngilizceniz varsa denemeye değer. Benim İngilizcem çok iyi olmadığı için çok zorlandım, kendinizi ifade edememek kadar kötü bir şey yokmuş, aklımda bir sürü soru işareti oluyordu ama konuşamıyordum, yinede çabalamak her kapıyı açıyor.

Yurt dışına çıkarken de o ilk gün çok stresliydim. Bavullarımı nereye koyacağımı bile bilmiyordum ama sorarak her şeyi öğrendim, sonuçta insanız ve çabalamadan olmuyor.

Tüm WAT adaylarının merak ettiği gibi İngilizce öğrenmeye katkısı nedir?

Aslında İngilizcemi geliştirmek öncelikli amacımdı ama gittiğim eyalette çok Türk olmasa da evimizde 2 kız arkadaş daha vardı, onlarla ister istemez Türkçe konuşuyorsunuz. Ayrıca diğer WAT öğrencileri de Bulgaristan'dan gelmişti ama çok anlaşabileceğim insanlar değildi, evler de farklı olunca İngilizcemin geliştiğini söyleyemeyeceğim. Tabii gittiğim gibi dönmedim biraz da olsa katkısı oldu ama gittiğiniz yer ve çalıştığınız iş çok önemli.

Ne iş yaptınız orda?

Ben housekeeper olarak gittim ama otel odalarında temizlik yaparken kimseyi görmüyorsunuz. Üstelik bu işlerde genelde küçük otellere gönderiyorlar ve bahşiş olasılığınızda düşük oluyor. Büyük otellerde de oda temizliği hiç kolay olmuyor. Eğer yeniden Work and Travel ile gitsem mutlaka bir restorantta garson olarak çalışmak isterdim, çünkü yalnız çalıştığınızda zaman çok zor geçiyor.

Work and Travel programı size nasıl deneyimler kazandırdı?

Açıkçası tek başıma katıldığım bir programdı. Başlarda çok çekingelerim oldu, üstelik ben uçak korkum sebebiyle şehir içinde dahi yolculuk yapamayan bir insandım; ama WAT pogramı ile okyanus aştım. Tabii ayaklarınız üstünde durmayı, tek başınıza hakkınızı aramayı ve cesareti öğretiyor.

Hak aramaktan kastınız nedir?

Mesela ödemelerimiz yapılırken bazı arkadaşlar gibi benim de problemlerim oldu. Patronumuz çalışma saatlerimde düşüş yapmış çünkü onun istediği saatte bitirmediğimi söyledi. Ama saatlerimi yazdığım için onunla konuştum ve her defasında bunu yaşasam da bütün ücretlerimi almayı başardım.

Gerçekten de harcadığınız parayı kazanabildiniz mi?

Şirketler her yıl daha fazla ücret alıyorlar 2013 yılında da benim harcadığım para 6 binden fazla olmuştu, gittiğimde de çok tutumlu davranmasam harcadığım parayı çıkaramayabilirdim. Ayrıca travel sürecinde  bazı eyaletlerde tanıdığım olduğu için otele para vermedim ve  9 gün travel yaptım o yüzden Türkiye'ye aldığım hediyelerin masrafı hariç 2 bin lira ile döndüm çünkü tek iş de çalıştım ve kiramız hafta da 40 dolardı, ayda 160 dolar ama kaldığımız yer de salonda kaldık ve bir evde 9 kişiydik. Tabii bunlara hazırlıklı gitmek gerekiyor.

Gidecek adaylara nasıl tavsiyeler vermek istersiniz?

Gitmeden önce mutlaka eyaletleri araştırsınlar, gidenlerle nereye gidip oralarda nasıl işlerde çalıştıklarına dair bilgiler edinsinler çünkü şirketlere kalsa housekeeper olmak bile güzel iş. İngilizcelerini özellikle cümle kurmayı ve kendilerini hızlı ifade edebilmeyi öğrensinler. Bence mutlaka yakın arkadaşlarıyla gitsinler, orada İngilizce konuşmak için herkes yalnız gideceğini söylüyor ama orda sıkıntıdan gezilecek yerleri bile tek başınıza dolaşamıyorsunuz. Bence yakın bir arkadaşla gidildiğinde daha güzel vakit geçirilebilir.

Ulya Altıntaş

Amerika’da Community College’ler (meslek yüksek okulu), lise öğrencilerine ve her yaştan üniversite öğrencilerine 2 yıllık üniversite düzeyi eğitim sunan eğitim kurumlarıdır. ABD’deki çoğu büyük kasaba ve şehirlerde community college’ler vardır, küçük kasaba, şehir ve kırsal alanlarda genelde büyük community college’lerin küçük branşları bulunur. Community College nedir daha detaylı inceleyelim :

Community College’ler, kamu eğitim kurumlarıdır ve bir yönetim kurulu ve öğretim üyeleri tarafından işletilen birçok dört yıllık fakülte gibidir. Genelde bağımsız binalarda, kamu binalarında (kütüphane gibi), ya da birden fazla kurum arasında bölünmüş üniversite kampüslerinde konumlandırılmışlardır. Talebe bağlı olarak küçük, orta veya büyük ölçekli binalarda ya da kampüslerde bulunabilirler. Community College sınıfları, 4 yıllık fakültelerinkine kıyasla daha küçüktür ve bu kurumlar 4 yıllık fakültere göre çok daha ucuzdurlar.

Genelde birçok ders için gün boyunca Pazartesi’den Cuma’ya kadar eğitim verirler, ancak bazı geleneksel olmayan tarzda öğrenciler için (Hafta boyunca Sabah 8, Akşam 5 çalışan öğrenciler) akşam ve hafta sonu dersleri de verirler; lisans ya da yüksek lisans diploması düzeyinde eğitim vermezler, ancak hazırlık düzeyinde ve ana/çekirdek dersleri, teknik ve mesleki programları, sertifika programlarını ve/veya ön lisans programlarını öğrencilere sunarlar.

Ana Dersler

Birçok öğrenci, ana dersleri tamamlayıp 4 yıllık bir fakülteye geçiş yapmak için community college’lere başvururlar. Sosyal Bilimler’deki dersler; sosyoloji, tarih, ingiliz tarihi, yazma, topluluk önünde konuşma, matematik ve bilim gibi, 4 yıllık üniversitelerin ana derslerini karşılamak için ihtiyaca cevap verirler. Aynı zamanda bazı öğrenciler hem 4 yıllık üniversite’de okuyup hem de community college’lere katılabilirler, bu onlara belli bir süre içinde ihtiyaçları olan derslerin hepsini almaları için imkân sağlayabilir. Bu yüzden de yurtdışında üniversite eğitimi almak için tercih edilebilir.

Teknik ve Mesleki Programlar

Yurtdışında eğitim almak isteyen öğrenciler genelde teknik ve mesleki programları tamamlayıp en kısa zamanda iş hayatına atılmak için community college’lere başvururlar. Bu gibi öğrenciler kariyerleri için gerekli olan belirli bir konuda bir ön lisans programını veya mesleki sertifika tabanlı programları tercih ederler. Bu tür mesleki programlar, hemşirelik, fizik tedavi ya da cerrahi asistanlar, tıbbi fatura uzmanlığı, masaj terapistliği, bilgi teknolojisi uzmanları, etkinlik planlama ve bir çok spesifik konuda katılımcılara konuya özel eğitim imkanı sunarlar. Mesleki programlar, kariyere hazırlığı vurgulamak ve sosyal bilimler eğitimine bağlı kalmamak için hazırlanmıştır.

Diploma ve Sertifikalar

Yukarıda belirtildiği gibi, Yurtdışında Üniversite eğitimi almak isteyen öğrenciler community college’lere sertifika ve ön lisans diploması almak ya da 4 yıllık üniversitelere geçiş yapmak için katılırlar. Sertifikalar, belirli bir konuya ya da yeteneğe odaklanırlar, lisans diplomasıyla aynı düzeyde değildirler. Bu tip dersler genelde 4 yıllık üniversitelere aktarılmaz, bu dersler mesleki gelişim veya özgeçmişte bir farklılık için kullanılırlar. Ön lisans diplomaları, diğer taraftan, 4 yıllık bir üniversiteye geçiş yapmanıza olanak sağlar. Eğer bu amaçla community college’lere girmek istiyorsanız, geçiş yapmayı planladığınız okulla iletişime geçin.